Kitap Özetleri

Mindset: Fixed vs. Growth


“The view you adopt for yourself profoundly affects the way you lead your life.”  Carol Dweck

Yet another brainstorming book I’ve read in March by Carol S. Dweck – Mindset that I advise everyone to read. We judge ourselves and others based on appearances, attributes, traits and more. What are the consequences and effects of having fixed mindset or growth mindset? Do you have both of them in you or sometimes act with fixed and sometimes with growth mindset? Carol S. Dweck takes you to an interesting journey discovering the realms of the two mindsets. Here are my takes from the book;

As a starter, below illustration will outline approaches both mindsets take against different phenomena.


As clearly described the 2 mindsets take things differently. For a fixed mindset, success of others is a validation of your failure, however the growth mindset takes it as a source of learning and appreciation.

I, too am observing this approach by people in everyday life. Some people are inertly negative (fixed mindset trait) taking every happening around them in negative ways and deploying all judgments they have in mind or simply labelling other side’s intelligence , personality , character and more.


Growth vs. Fixed Mindset

There are bold lines between growth and fixed mindset settings. View of challenge, resilience to obstacles and love of effort. Both mindsets take a unique stand against them.

“The passion for stretching yourself and sticking to it, even (or especially) when it’s not going well, is the hallmark of the growth mindset. This is the mindset that allows people to thrive during some of the most challenging times in their lives.”

“The other thing exceptional people seem to have is a special talent for converting life’s setbacks into future successes.”


Entering a Mindset

“When you enter a mindset, you enter a new world. In one world—the world of fixed traits—success is about proving you’re smart or talented. Validating yourself. In the other—the world of changing qualities—it’s about stretching yourself to learn something new. Developing yourself”

“In one world, failure is about having a setback. Getting a bad grade. Losing a tournament. Getting fired. Getting rejected. It means you’re not smart or talented. In the other world, failure is about not growing. Not reaching for the things you value. It means you’re not fulfilling your potential. In one world, effort is a bad thing. It, like failure, means you’re not smart or talented. If you were, you wouldn’t need effort. In the other world, effort is what makes you smart or talented.

You have a choice. Mindsets are just beliefs. They’re powerful beliefs, but they’re just something in your mind, and you can change your mind.


If You Have Ability, Why Should You Need Learning?

“Actually, people with the fixed mindset expect ability to show up on its own, before any learning takes place. After all, if you have it you have it, and if you don’t you don’t.”

“Becoming is better than being.” The fixed mindset does not allow people the luxury of becoming. They have to already be.”


Another Look at Potential

“This leads us back to the idea of “potential” and to the question of whether tests or experts can tell us what our potential is, what we’re capable of, what our future will be. The fixed mindset says yes. You can simply measure the fixed ability right now and project it into the future. Just give the test or ask the expert. No crystal ball needed.”

“People with the growth mindset know that it takes time for potential to flower.”


Proving You Are Special

Another fixed mindset trap; constant validation of self, seeing yourself worthier than others.

“When people with the fixed mindset opt for success over growth, what are they really trying to prove? That they’re special. Even superior.”

“Until I discovered the mindsets and how they work, I, too, thought of myself as more talented than others, maybe even more worthy than others because of my endowments. The scariest thought, which I rarely entertained, was the possibility of being ordinary. This kind of thinking led me to need constant validation. Every comment, every look was meaningful—it registered on my intelligence scorecard, my attractiveness scorecard, my likability scorecard. If a day went well, I could bask in my high numbers.”

“If you’re successful, you’re better than other people. You get to abuse them and have them grovel. In the fixed mindset, this is what can pass for self-esteem.”



“When people believe in fixed traits (fixed mindset), they are always in danger of being measured by a failure. It can define them in a permanent way. Smart or talented as they may be, this mindset seems to rob them of their coping resources.

When people believe their basic qualities can be developed (growth mindset), failures may still hurt, but failures don’t define them. And if abilities can be expanded—if change and growth are possible—then there are still many paths to success.”


Meaning of Effort

“Americans aren’t the only people who disdain effort. French executive Pierre Chevalier says, “We are not a nation of effort. After all, if you have savoir-faire [a mixture of know-how and cool], you do things effortlessly.”

People with the growth mindset, however, believe something very different. For them, even geniuses have to work hard for their achievements. And what’s so heroic, they would say, about having a gift? They may appreciate endowment, but they admire effort, for no matter what your ability is, effort is what ignites that ability and turns it into accomplishment.

“The idea of trying and still failing—of leaving yourself without excuses—is the worst fear within the fixed mindset.”


Why is Effort So Terrifying?

“There are two reasons. One is that in the fixed mindset, great geniuses are not supposed to need it. So just needing it casts a shadow on your ability. The second is that, as Nadja suggests, it robs you of all your excuses. Without effort, you can always say, “I could have been                                                                          [fill in the blank].” But once you try, you can’t say that anymore.”

That’s why people with fixed mindset prefer to stay idle in situations actually requiring action, rather than making an effort at all.


High Effort: The Big Risk

“From the point of view of the fixed mindset, effort is only for people with deficiencies. And when people already know they’re deficient, they have nothing to lose by trying. But if your claim to fame is not having any deficiencies—if you’re considered a genius, a talent, or a natural—then you have a lot to lose. Effort can reduce you.”


Growth in the Face of Obstacles

All successful (growth minded) athletes, businessmen and artists have one thing in common: embrace obstacles and turn it into growth opportunity.

“This point is crucial: The growth mindset does allow people to love what they’re doing—and to continue to love it in the face of difficulties. The growth-minded athletes, CEOs, musicians, or scientists all loved what they did, whereas many of the fixed-minded ones did not.”

“Many growth-minded people didn’t even plan to go to the top. They got there as a result of doing what they love. It’s ironic: The top is where the fixed-mindset people hunger to be, but it’s where many growth-minded people arrive as a by-product of their enthusiasm for what they do.”



“The fixed mindset limits achievement. It fills people’s minds with interfering thoughts, it makes effort disagreeable, and it leads to inferior learning strategies. What’s more, it makes other people into judges instead of allies. Whether we’re talking about Darwin or college students, important achievements require a clear focus, all-out effort, and a bottomless trunk full of strategies. Plus allies in learning.”


Fixed Mindset = Finished Product

“ In the fixed mindset, you don’t take control of your abilities and your motivation. You look for your talent to carry you through, and when it doesn’t, well then, what else could you have done? You are not a work in progress, you’re a finished product. And finished products have to protect themselves, lament, and blame. Everything but take charge.”


Leadership in 2 Mindsets

“When bosses become controlling and abusive, they put everyone into a fixed mindset. This means that instead of learning, growing, and moving the company forward, everyone starts worrying about being judged. ”

“As growth-minded leaders, they start with a belief in human potential and development—both their own and other people’s. Instead of using the company as a vehicle for their greatness, they use it as an engine of growth—for themselves, the employees, and the company as a whole.”


Change Management

True self confidence is not defending status quo for its own sake but rather being open for change.

“True self-confidence is “the courage to be open—to welcome change and new ideas regardless of their source.” Real self-confidence is not reflected in a title, an expensive suit, a fancy car, or a series of acquisitions. It is reflected in your mindset: your readiness to grow”

Mindsets in Action


People with the fixed mindset expect everything good to happen automatically. It’s not that the partners will work to help each other solve their problems or gain skills. It’s that this will magically occur through their love, sort of the way it happened to Sleeping Beauty, whose coma was cured by her prince’s kiss, or to Cinderella, whose miserable life was suddenly transformed by her prince.”

“In the growth mindset, there may still be that exciting initial combustion, but people in this mindset don’t expect magic. They believe that a good, lasting relationship comes from effort and from working through inevitable differences.”

“A no-effort relationship is a doomed relationship, not a great relationship. It takes work to communicate accurately and it takes work to expose and resolve conflicting hopes and beliefs. It doesn’t mean there is no “they lived happily ever after,” but it’s more like “they worked happily ever after.”

“When people with a fixed mindset talk about their conflicts, they assign blame. Sometimes they blame themselves, but often they blame their partner. And they assign blame to a trait—a character flaw.”

“So once people with the fixed mindset see flaws in their partners, they become contemptuous of them and dissatisfied with the whole relationship. (People with the growth mindset, on the other hand, can see their partners’ imperfections and still think they have a fine relationship.)”



A true test for real friendship comes from your successes and assets, not failures;

“Your failures and misfortunes don’t threaten other people’s self-esteem. Ego-wise, it’s easy to be sympathetic to someone in need. It’s your assets and your successes that are problems for people who derive their self-esteem from being superior.”

This is a strong statement, take time to reflect on it, I found it really wise and practical.


Parents with Children

“Praising children’s intelligence harms their motivation and it harms their performance.”

“How can that be? Don’t children love to be praised?

Yes, children love praise. And they especially love to be praised for their intelligence and talent. It really does give them a boost, a special glow—but only for the moment. The minute they hit a snag, their confidence goes out the window and their motivation hits rock bottom. If success means they’re smart, then failure means they’re dumb. That’s the fixed mindset.”

So what’s the alternative to praising talent or intelligence?

“We should keep away from a certain kind of praise—praise that judges their intelligence or talent. Or praise that implies that we’re proud of them for their intelligence or talent rather than for the work they put in.”

In short our praise to our children should deal with his efforts and achievements not personal attributes or intelligence.


Way Forward

If you see signs of fixed mindset in yourself and want to evolve to become a growth mindset person, this is the way forward;

– Make a concrete, growth-oriented plan and stick to it

– Clearly visualise how you can carry out your plan

Continuous effort, a little more everyday.


Favourite take from the book:

“Many people with the fixed mindset think the world needs to change, not them. They feel entitled to something better—a better job, house, or spouse. The world should recognise their special qualities and treat them accordingly”

Probably you hear like yourself echoing to the last piece , at least I felt so. Time to embrace growth mindset, it is time to make little change each day, everyday.

Wish you all a great read!

Büyük Vizyoner – Steve Jobs

2014’te okuduğum en etkileyici biyografi bu oldu. Steve Jobs’un hayatı.

1970’lerde aile garajında başlattığı dalga 2011’deki ölümüne dek teknoloji dünyasında ve hayatlarımızda onlarca yeniliğin kapısını araladı. İlk kişisel bilgisayar Apple I ve II, ardından Macintosh, NEXT, iPod, iPad, iPhone ve sayısız yazılım ve arayüzler.

Kişisel hayatı çok fırtınalı olmasına karşın muazzam odaklanma yeteneği ile kontrolü hep elinde tutmayı başardı. İnsanları kahramanlar ve bok kafalılar olarak ikiye ayırmıştı. Aynı gün içinde her ikisini de olma ihtimaliniz yüksekti. Sıkı bir vejeteryan olması kanser teşhisi konduğunda bile et yemesine izin vermedi.

Jobs’un hayatından ve felsefesinden kareler

Yenilikçi olmak üzerine

“Sürekli yenilikçi olmaya çalışmak gerekiyor. The Beatles da öyleydi. Sürekli evriliyorlardı; ilerliyor, sanatlarını geliştiriyorlardı. Ben de bunu yapmaya çalıştım hep – ilerlemeyi sürdürmeye. Yoksa Dylan’ın dediği gibi, doğmakla meşgul değilsen ölmekle meşgulsündür.

Yenilikçi bir şirketin tek göstergesi yeni fikirleri ilk bulan şirket olması değildir. Yenilikçi bir şirket geride kaldığında sıçrayarak ilerlemesini de bilir.”

Motivasyon üzerine

“Beni motive eden neydi? Bence yaratıcı insanların çoğu, bizden önceki insanların çalışmalarından faydalanabildikleri için minnettar olduklarını ifade etmek isterler. Ben kullandığım dili ya da matematiği icat etmedim. Tükettiğim besinlerin çok azını üretiyorum, giysilerimin hiçbirini ben yapmıyorum. Yaptığım her şey türümüzün diğer üyelerinin yaptıklarına ve üzerinde durduğumuz omuzlara bağlı. Ve çoğumuz türümüze bir şeyler sunarak karşılık vermek ve akıntıya bir şeyler katmak istiyoruz. Mesele bildiğimiz yolla yeni bir şeyler ifade etmeye çalışmak.”

Dürüstlük ve net insan olmak üzerine

“İnsanlara çok kaba davrandığımı düşünmüyorum, ama bir şey berbatsa yüzlerine söylerim. Benim işim dürüst olmak. Neden bahsettiğimi biliyorum ve genellikle haklı çıkarım. İşte böyle bir kültür yaratmaya çalıştım.”

Ürün adamı vs satış adamı üzerine

“Şirket muhteşem bir iş çıkarıyor, bir alana yenilik getiriyor ve tekel ya da ona yakın bir şey kuruyor, sonra da ürünün kalitesi önemsizleşiyor. Şirket muhteşem satış görevlilerine değer vermeye başlıyor, çünkü gelirleri ürün mühendisleri ve tasarımcılar değil, onlar arttırabilirler. Dolayısıyla sonunda şirketi satış görevlileri yönetmeye başlıyor. Şirketi satış görevlileri yönetirse ürün adamlarının çok önemi kalmaz ve çoğu şevklerini yitirirler.”

Pazar araştırmalarına asla güvenmem

“Henry Ford şöyle bir söz söylemişti sanırım: ”Müşterilere ne istediklerini sorsaydım, ‘Daha hızlı bir at,’ derlerdi!” – İnsanlar ne istediklerini, ancak onlara gösterdiğin zaman bilirler. Bu yüzden pazar araştırmalarına asla güvenmem. Bizim işimiz henüz sayfada olmayan şeyleri okumaktır.”

Kararlılık üzerine

Steve Jobs hayatı boyunca etrafındaki insanları azarlayan ve onlara kaba davranabilen şahsına münhasır biri olarak tanındı. Aslında bu onun insanların şahsiyetlerini hedef almasından değil karşısındaki insanların onun kendini adadığı motivasyon seviyesi veya frekansında olmamalarından dolayıydı. Tim Cook’a göre bu agresiflik onun tutkusunu gösterme şekliydi.

iPhone, iPad ve 2000 sonrası bir çok çığır açan Apple ürünlerine baş tasarımcılık yapan yakın dostu Johny Ive aslında Steve Jobs’ın mükemmeliyetçi yaklaşımının onu bu tarzda bir insan olmaya yönelttiğini söylüyor.

Lary Page’in ev ziyareti – A ligi kadro ve odaklanmak

Jobs’un kanseri artık onu çok fazla yormaya başladığı sırada bir gün Google kurucularından Larry Page, Jobs’u Palo Alto’daki evinde ziyarete gelir. Aralarında konuşulanları Jobs şöyle naklediyor;

“Odaklanmaktan bahsettik epey. Ve insan seçmekten. Kime güveneceğini bilmekten, güvenebileceğin bir yönetici kadro kurmaktan. Şirket kadrosunun şişmesini veya B ligi oyuncularıyla dolmasını engellemek için seçici olması gerekeceğini söyledim. Odaklanmanın üstünde özellikle durdum. Google’ın büyüyünce ne olmak istediğini bul dedim. Artık haritanın her yerinde o. Hangi beş üründe odaklanmak istiyorsun? Diğerlerini boşver, çünkü sizi aşağı çekiyorlar.”

21. yüzyılın en büyük icadı

“Bence 21. yüzyılın en büyük icatları biyolojiyle teknolojinin kesiştiği alanda yapılacak. Yeni bir çağ başlıyor, tıpkı ben onun yaşındayken (oğlu Reed’i kastediyor burada) bilgisayar çağının başladığı gibi.”

Stanford mezuniyet konuşmasından – ‘Ölümü hatırla, kaybedecek bir şeyiniz yok’

“Yakında öleceğimi anımsamak, hayatta önemli seçimler yapmamda en büyük yardımcım oldu şimdiye kadar. Çünkü neredeyse her şey – bütün dış beklentiler, gurur, rezil olma ya da başarısızlık korkusu – bütün bunlar ölümün karşısında önemsizleşiyor ve geride sadece gerçekten önemli şeyler kalıyor. Öleceğinizi anımsamak, kaybedecek bir şeyiniz olduğu yanılgısına düşmekten kurtulmanın en iyi yolu. Zaten çıplaksınız. Yüreğinizi takip etmemeniz için hiçbir sebep yok.”

Yüz yüze görüşmenin önemi üzerine

“İletişim ağlarının yaygınlaştığı bu çağda, fikirlerin e-posta ve iChat yoluyla geliştirilmesi eğilimi var. Bu delilik. Yaratıcılık spontane toplantılardan, tesadüfi konuşmalardan beslenir. Biriyle karşılaşırsın, ne yaptığını sorarsın, vay be dersin, kısa süre sonra da aklına bir sürü fikir gelir.”

Uçtan uca mühendislik (kontrol)

Bill Gates ve Steve Jobs arasındaki en bariz fark oldu bu konu. Gates açık yazılımı benimsedi, ürettiği yazılımların her donanımda lisans bedeli karşılığında kullanabilmesini istedi. Jobs ise tam tersine, yazılımdan donanıma, grafik arayüzden Apple Store’lara; uçtan uca bütünsel bir yaklaşım peşinde oldu hep. Walter Isaacson Jobs’un bu tutkusunu şöyle anlatıyor;

“Ana ilkelerinden biri donanımla yazılımın sıkıca entegre olması gerektiğiydi. Bir şeyleri her yönüyle kontrol etmeyi seviyordu ve bilgisayarlarda bunu yapmanın tek yolu cihazın her şeyini üretmek ve kullanıcı deneyiminin sorumluluğunu uçtan uca üstlenmekti.”

Jobs’un tasarım felsefesi

“Sadelik sofistikeliğin doruğudur”

Steve Jobs’un felsefesinden kendime aldığım birkaç not;

– Herhangi bir fikre veya şeye karar aşamasında ne yapmak istediğini belirlemek kadar neleri yapmaman gerektiğine karar vermende aynı oranda önemlidir.

– Uçtan uca kontrol (mühendislik). Hitap edilen pazara veya ürün grubuna göre müşteri deneyiminin sorumluluğunu üstlenmek çok iddialı ve çetin bir süreç. Bu yolculuğa çıkmak için gerekenler; geniş bir vizyon, A ligi oyunculardan kurulu kadro, dış sesleri önemsemeyen kararlı tutum ve yaptığın işe kuvvetli tutku.

– Steve Jobs 80’lerde Apple henüz emekleme döneminde iken arkadaşlarına ‘Yolculuk ödüldür’ demişti. O anda çoğu bunun ne demek olduğunu anlamamıştı. Yolculuk uzun bir süreçtir ve bu serüvende acısıyla tatlısıyla onlarca yeni şey öğrenirsin. Nereye geldiğini ancak geriye dönüp baktığında anlarsın.

– Yaptığın her işte olabildiğince sade olmalısın. Minimalist yaklaşım.

Farabi ve Hikmet

farabi870 yılında Kazakistan Farab’da doğan ve 950 yılında Şam’da vefat eden Farabi şüphesiz Orta Çağ’ın en önemli Müslüman bilim adamı ve filozoflarından biridir. Düşünsel hayata katkılarından dolayı çağdaşlarınca Aristotales’in ardından Hace-i Sani (İkinci Üstad) olarak adlandırılmıştır. Siyaset felsefesi ve mantık alanında birçok eser vermiştir.

İbrahım Kalın’ın kitabı Akıl ve Erdem‘de zikredilmesi ve araştırmalarım akabinde Farabi’nin kaleme aldığı eserler hakkında daha ayrıntılı bilgi sahibi olmaya karar verdim.

Farabinin İki Eseri : Fusûlü’l Medeni ve Tenbih Ala Sebili’s Sa’ade bize zamanın ruhundan bağımsız dersler sunuyor. Gerçek mutluluk, iyilik, ahlak, iyi yöneticinin vasıfları, alışkanlıklar, mantık ve daha birçok düşünsel konuda farklı yaklaşım açıları sunuyor.

Fusulü’l Medeni’den Notlar


Fazilet üzerine

İnsanın, kendisiyle iyi şeyler ve güzel fiiller yaptığı nefsi durumlar faziletlerdir; kötülükler ve çirkin fiiller yaptığı nefsi durumlar ise alçaklık, noksanlık ve aşağılıklardır.

Faziletler ahlakî ve aklî olmak üzere iki çeşittir. Aklî faziletler hikmet, akıl, akıllılık, zeka, anlayış mükemmelliği (cevdetu’l fehm) gibi aklî kısmın faziletleridir. Ahlakî faziletler ise, iffet, şecaat, cömertlik, adalet gibi arzuyla ilgili kısmın faziletleridir.

Alışkanlıkların gücü üzerine

Ahlakî faziletler ve ahlakî aşağılıklar (ahlak bozuklukları)  ancak belirli bir mizaçtan doğan fiillerin belli bir zamanda defalarca tekrar edilmesi ve ona alışık hale gelinmesiyle nefste meydana gelir ve yerleşir. Eğer bu fiiller iyi iseler, nefste meydana gelen şey, bir fazilet; kötü iseler bir aşağılık olacaktır.

İnsan, zıt yönde çalışan bir dış güç bulunmadığı takdirde, daha başlangıçtan itibaren, kendisine tabiî olarak daha kolay gelen bir fiili yapmaya sevkedilir.

Doğuştan bütün sanatlara mütemayil (ve hazır) olan bir kimsenin mevcut olması zor olduğu gibi, ahklaki ve akli bütün faziletlere tabii olarak tamamıyle hazır bulunan bir kimsenin mevcut olması da zor ve uzak bir ihtimaldir.

Ufak bir nüans

Kötü şeyler yapmaktan kendini alıkoyan (nefsini zapteden) kişi ile faziletli kişi arasında bir fark vardır, yani kendini frenleyen kişi, iyi işler yapmakla, faziletli fiiller yaptığı halde kötü fiilleri de sever onları da arzular dolayısıyla o, arzusuyla çarpışır ve (fiilinde) durumunun ve arzusunun kendisini teşvik ettiği şeyin zıddını yapar. O, iyi fiilleri yapar, fakat onları yaparken eziyet çeker. Faziletli kişi ise fiilinde durumunun ve arzusunun kendisini teşvik ettiği şeye uyar ve acı çekerek değil bilakis zevk alarak, severek, isteyerek iyi işler yapar.

Mutavassıt – Orta Yol & Durum

Faziletler, biri çok aşırı, diğeri çok eksik olduğu için herikisi de aşağı olan diğer iki durum arasında nefsin orta (mutavassıt) durum ve melekeleridir. Cömertlik, cimrilik ve israf arasında orta; cesaret (düşüncesizce) atılganlık ve korkaklık arasında orta; yumuşak huyluluk (el-hilm), aşırı öfke ve insanın hiçbir şeye kızmama durumu arasında orta bir durumdur.

2 Çeşit Orta

İtidal ve orta olma durumu 2 çeşittir: Kendi zatıyla orta ve izafi orta.

10 ile 2 arasında orta olan 6 rakamı kendi zatıyla ortadır. Herhangi bir izafiyete tabi değildir. İzafi orta ise kendisine izafe edilen şeylerin değişmesine bağlı olarak çeşitli zamanlarda artan ve eksilen ortadır. Fiillerde ve ahlakta kullanılan da izafi ortadır. Fiillerin kemiyet ve keyfiyetlerine göre orta miktarı değişiklik arz edecektir.


Hikmet insana gerçek mutluluğu bildiren şeydir. Ameli hikmet de mutluluğu elde etmek için yapılması gereken şeyleri bildirir.

Zıtlık üzerine

Bir zıdda sahip olan herşey varlık bakımından noksandır. Çünkü bir zıdda sahip olan herşey, bir eksikliğe sahiptir. Bu bakımdan her zıtlık kendi varlığı için zıddının yokluğuna (zeval) muhtaçtır.

Kötülük asla mevcut değildir

Bu evrendeki herhangi bir şeyde kötülük yoktur; varlığı insan iradesiyle olmayan herhangi birşeyde asla mevcut değildir, bilakis onların hepsi iyilik (hayr)tir.

Faziletli insanın ölüme bakışı

Faziletli insan ölümle sadece ölümden sonraki mutluluğunun arttırılmasına vasıta olan fiilleri çoğaltabilmeyi kaybeder. Bu sebepten, onun ölüm hakkındaki endişesi, ölümle kendisine gerçekten çok büyük bir kötülüğün ulaşacağını düşünen kişinin endişesi olmadığı gibi, daha önce kendisine gelmiş olan ve şimdi, ölüm vasıtasıyla, elinden çıkacak olan büyük bir iyiliği kaybedeceğini düşünen kişinin endişesi de değildir. Bilakis o, ölüm vasıtasıyla kendisine hiçbir kötülüğün asla ulaşamayacağını ve ölümü anına kadar kendisine gelmiş olan iyiliğin kendisiyle beraber olduğunu ve ölümle kendisinden ayrılmayacağını düşünür.

Tenbih Ala’ Sebili’s Sa’ade – Mutluluk Yolu

Farabi’nin “Mutluluk Yolu”  bu kitaptaki ikinci bölümü oluşturuyor. Mutluluğun iyi (hayr) olduğunu, bu sebepten arzulanan bir yanı olduğunu belirten Farabi mutluluğu kazanmak için yollar ve açıklamalar sunuyor.


Mutluluğun tabiatı üzerine

Mutluluk elde edildikten sonra, onu kendisinden başka bir amaca yöneltmeye asla gerek duymadığımızı neticede anladığımıza göre, mutluluğun, hiçbir zaman başkasından dolayı değil, bizzat kendisinden dolayı tercih edildiği ortaya çıkmıştır.

Mutluluğu elde ettiğimizde, onunla birlikte ondan başka herhangi birşeye ihtiyacımızın olmadığını görürüz. Böyle olan herşey, kendi kendine yeterli olmaya en layık olan şeydir. Bu sözün doğruluğunun delili, her insanın, bizzat kendi tahmin ve takdirine dayanarak, mutluluğun tek başına yeterli olduğu inanç ve kanaatini taşımasıdır.

Mutluluğa ulaşma yolu

Mutluluğa kötülükle ulaşılamaz, burası aşikar. “İyi” iyi olduğu için amaçlanmadığında onunla da mutuluğa ulaşılamaz. İnsan iyi’yi sadece iyi olduğu için tercih ettiğinde, yani onunla zenginliğe veya mevkiye ya da benzeri birşeye ulaşmak amaçlanmayıp bizzat kendisi için tercih edildiğinde ancak onunla mutluluğa erişilebilir.

Zamanın ruhundan bağımsız dersler sunan Farabi, eserleri tekrar tekrar okunması gerekli bir şahsiyet.